Wanneer websites niet laden door een DNS-probleem
Een DNS-fout kan ervoor zorgen dat een website niet opent, terwijl de internetverbinding verder normaal lijkt te werken. DNS vertaalt een domeinnaam zoals voorbeeld.nl naar het technische IP-adres van de server. Dit artikel legt uit hoe u onderscheid maakt tussen een lokaal probleem, een storing bij de provider of een fout bij de website zelf. U leert welke controles u veilig uitvoert, van het testen van andere apparaten en het herstarten van modem en router tot het wissen van de DNS-cache en het kiezen van een alternatieve openbare DNS-resolver. Ook komen veelvoorkomende foutmeldingen, privacyaspecten, veilige instellingen en het juiste moment om contact op te nemen met uw internetprovider aan bod.
Een DNS-fout is een van de meest voorkomende redenen waarom een website niet opent terwijl het wifi-icoon wel verbinding aangeeft. U ziet dan bijvoorbeeld een melding dat de server niet kan worden gevonden, dat de domeinnaam niet kan worden opgelost of dat DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN is opgetreden. Vaak ligt de oorzaak niet bij de website zelf, maar bij de route tussen uw apparaat, uw router en de DNS-server die domeinnamen omzet naar IP-adressen. Met een vaste controlevolgorde kunt u het probleem meestal snel afbakenen en oplossen.
Wat DNS doet en waarom het web ervan afhankelijk is
DNS staat voor Domain Name System. Het werkt als een telefoonboek voor internet: wanneer u een adres zoals www.voorbeeld.nl invoert, vraagt uw apparaat welk IP-adres bij die naam hoort. Pas daarna kan de browser verbinding met de juiste webserver maken.
Een fout in dit proces betekent niet automatisch dat uw hele verbinding uitgevallen is. Sommige websites kunnen nog laden doordat hun adres in een cache staat, terwijl nieuwe domeinen niet bereikbaar zijn. Ook apps kunnen anders reageren dan browsers, omdat zij soms een eigen DNS-mechanisme gebruiken.
Een DNS-fout vertelt in de eerste plaats dat de naam niet betrouwbaar naar een adres kon worden vertaald. Controleer daarom eerst de naamomzetting, voordat u instellingen van de website of uw browser ingrijpend wijzigt.
Herken de aard van het probleem
Voordat u instellingen aanpast, is het nuttig om te bepalen hoe breed het probleem is. Open twee of drie bekende websites en probeer, indien mogelijk, dezelfde website op een andere telefoon of computer binnen hetzelfde netwerk. Schakel op een telefoon daarna tijdelijk van wifi naar mobiele data.
- Werkt geen enkele website op alle apparaten via wifi? Dan zijn modem, router, provider of de ingestelde DNS-server verdacht.
- Werkt de website via mobiele data maar niet via uw wifi? Dan zit de oorzaak waarschijnlijk in uw thuisnetwerk of bij uw provider.
- Werken andere sites wel, maar één domein niet? Mogelijk is er een storing, een verlopen domeinregistratie of een fout in de DNS-configuratie van die website.
- Treft het probleem slechts één apparaat? Onderzoek dan de DNS-cache, VPN-software, beveiligingssoftware of netwerkconfiguratie op dat apparaat.
Let op de precieze foutmelding. “DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN” wijst meestal op een naam die niet bestaat of niet gevonden wordt. “Server DNS-adres kon niet worden gevonden” kan ook duiden op een onbereikbare resolver. Een time-out zegt vaker dat de DNS-server niet tijdig antwoordt.
Snelle controles voor modem, router en apparaat
Begin met de minst ingrijpende handelingen. Herstart eerst het apparaat waarop de fout verschijnt. Helpt dat niet, haal dan de stroom van modem en router gedurende ongeveer 30 seconden en sluit deze opnieuw aan. Wacht tot de verbinding volledig hersteld is; dat kan enkele minuten duren.
Controleer ook of een VPN, proxy, ouderlijk toezicht, adblocker op netwerkniveau of beveiligingspakket actief is. Dergelijke diensten kunnen DNS-verzoeken omleiden of blokkeren. Schakel ze alleen tijdelijk uit om te testen en schakel ze daarna weer in als zij niet de oorzaak blijken.
Werk volgens deze veilige volgorde
- Test meerdere websites in een andere browser.
- Test een tweede apparaat op hetzelfde wifi-netwerk.
- Vergelijk wifi met mobiele data of een ander netwerk.
- Herstart apparaat, modem en router.
- Wis de DNS-cache van het getroffen apparaat.
- Test eventueel tijdelijk een betrouwbare openbare DNS-server.
- Neem contact op met uw provider als het probleem netwerkbreed blijft bestaan.
DNS-cache wissen op Windows, macOS en mobiele apparaten
Een apparaat bewaart eerder gevonden domeinrecords tijdelijk in een DNS-cache. Dat versnelt het surfen, maar kan een probleem verlengen wanneer een record veranderd is of foutief opgeslagen werd. Het wissen van de cache verwijdert geen persoonlijke bestanden en verandert uw bladwijzers niet.
| Platform | Handeling | Wat u kunt verwachten |
|---|---|---|
| Windows 10 of 11 | Open Opdrachtprompt als gebruiker en voer ipconfig /flushdns uit. | Windows bevestigt dat de DNS-resolvercache is leeggemaakt. |
| macOS | Open Terminal en voer sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder uit. | Voer uw beheerderswachtwoord in; doorgaans verschijnt geen uitgebreide bevestiging. |
| iPhone of iPad | Schakel vliegtuigmodus kort in en uit, of verbreek en herstel de wifi-verbinding. | De netwerkverbinding wordt opnieuw opgebouwd. |
| Android | Vergeet het wifi-netwerk en verbind opnieuw, of herstart het toestel. | Netwerkgegevens worden opnieuw aangevraagd. |
| Router | Herstart via de beheerpagina of onderbreek de stroom ongeveer 30 seconden. | De router vernieuwt verbindingen en vaak ook zijn lokale cache. |
Gebruik opdrachten alleen als u zeker weet op welk systeem u werkt. Bij een zakelijke computer kunnen beheerdersrechten of centraal beheerde netwerkinstellingen nodig zijn.
Een andere DNS-server instellen
Uw internetprovider levert meestal automatisch DNS-servers via de router. Wanneer die tijdelijk overbelast of onbereikbaar zijn, kan een publieke resolver uitkomst bieden. Bekende opties zijn Cloudflare met 1.1.1.1 en 1.0.0.1, Google Public DNS met 8.8.8.8 en 8.8.4.4, en Quad9 met 9.9.9.9. Kies één aanbieder voor een heldere test; combineer niet willekeurig adressen van verschillende diensten.
In Windows vindt u de instelling doorgaans via Instellingen > Netwerk en internet > Geavanceerde netwerkinstellingen > Meer opties voor netwerkadapter. Open de eigenschappen van uw actieve adapter, selecteer Internet Protocol versie 4 (TCP/IPv4) en vul de gewenste DNS-adressen in. Op macOS gaat dit via Systeeminstellingen > Netwerk > [verbinding] > Details > DNS.
Voor het hele huishouden kunt u de DNS-instelling in de router aanpassen. Dat is praktisch, maar heeft gevolgen voor alle verbonden apparaten. Noteer daarom eerst de bestaande waarden en maak, indien beschikbaar, een back-up van de routerconfiguratie. Kies bij twijfel voor een test op één apparaat.
Privacy, versleutelde DNS en veelgemaakte fouten
Een DNS-provider kan zien welke domeinnamen uw netwerk opvraagt. Lees daarom het privacybeleid van de gekozen aanbieder en kies bewust. Moderne browsers en besturingssystemen bieden soms versleutelde DNS aan, bijvoorbeeld DNS over HTTPS. Dit kan de privacy verbeteren op openbare netwerken, maar kan conflicteren met bedrijfsnetwerken, ouderlijk toezicht of lokale filterregels.
- Verwijder niet zonder noodzaak netwerkprofielen, certificaten of beveiligingssoftware.
- Gebruik geen onbekende DNS-adressen uit fora of ongevraagde pop-ups.
- Verander niet tegelijk routerinstellingen, VPN-configuratie en browserinstellingen; dan is de oorzaak niet meer te achterhalen.
- Herstel automatische DNS van uw provider als een alternatieve resolver geen verbetering geeft of diensten niet goed werken.
Controleer ook de datum en tijd van uw apparaat. Een sterk afwijkende klok veroorzaakt meestal certificaatfouten in plaats van pure DNS-fouten, maar kan het diagnosebeeld verwarrend maken.
Wanneer de oorzaak buiten uw eigen netwerk ligt
Als één specifieke website nergens bereikbaar is, ligt het probleem vermoedelijk bij de eigenaar van dat domein, de hostingpartij of de DNS-beheerder van die site. U kunt dan weinig lokaal oplossen. Probeer het later opnieuw en controleer officiële statuspagina’s van de betreffende dienst.
Blijft het probleem op alle apparaten en met meerdere DNS-servers bestaan, neem dan contact op met uw internetprovider. Geef daarbij concreet door welke websites niet werken, sinds wanneer, of mobiele data wel functioneert, welke foutmelding u ziet en welke stappen u al hebt uitgevoerd. Dat voorkomt herhaling van basisonderzoek en helpt de helpdesk sneller een regionale storing of lijnprobleem te herkennen.
